Werkorder 967

Jaarmerk
Zon (1902)
Datering
11 augustus 1902
Werkorderboek
708, deel 1, pagina 21
Opdracht
Tegels · 12 stuks
Kostprijs
ƒ 2,35 per stuk · Wat het kostte ↓

Objecten (1)

Koepoort te Hoorn
Koepoort te Hoorn foto 1
Koepoort te Hoorn foto 2

Tegel✦ In mijn collectie

Koepoort te Hoorn

Op deze decoratieve tegel van de Haagse Plateelfabriek Rozenburg staat een sfeervol en nostalgisch stadsgezicht afgebeeld: de historische Koepoort te Hoorn, gezien vanaf de buitenzijde (landzijde).

Wat is er afgebeeld?

De voorstelling toont de monumentale stadspoort met haar karakteristieke gevels en het omliggende water met de voormalige houten Koepoortsbrug op de voorgrond. Met verfijnde penseelstreken en zachte tinten is het historische stadsbeeld gevangen, precies zoals het er tot in de late 19e eeuw uitzag.

Historische achtergrond: De verdwenen Koepoort

De Koepoort was eeuwenlang een van de belangrijkste toegangspoorten van Hoorn en verbond de stad met de Koepoortsweg richting het achterland.

  • Benaming: De poort stond ook wel bekend als de Gouw(er)poort. Deze naam dankte de poort aan de nabijgelegen winkelstraat de Gouw, waar de route vanaf de poort direct naartoe leidde.

  • Geschiedenis: De poort kende een lange geschiedenis van verbouwingen en vernieuwingen. Bij een grote uitbreiding rond 1560 werd het bouwwerk rijk gedecoreerd met beeldhouwwerk: aan de ene zijde twee leeuwen met het stadswapen van Hoorn en aan de andere zijde een afbeelding van koeien met een handelaar, verwijzend naar de levendige veehandel in de regio.

  • De Sloop (1871): Na het vervallen van het recht om poortgeld te heffen in de 19e eeuw, verloren de stadspoorten hun verdedigings- en tolfunctie. Omdat het bouwwerk een obstakel werd voor het toenemende verkeer, besloot de gemeenteraad van Hoorn in 1871 tot sloop van de poort. De oude houten brug werd hierbij vervangen door een gemetselde boogbrug.

  • Bijzonder weetje: Toen schilder Jacobus Willem van Rossum deze tegel in 1902 vervaardigde, was de Koepoort al ruim dertig jaar uit het stadsbeeld verdwenen. De meesterschilders van Rozenburg baseerden dit soort historische stadsgezichten destijds op oude prenten, tekeningen of historische foto's.

Met deze tegel bracht Rozenburg een eerbetoon aan een iconisch maar verdwenen stuk Hollands erfgoed. Enkele originele beeldhouwwerken van de poort (waaronder de stenen leeuwen en koeien) zijn bewaard gebleven en bevinden zich in de collectie van het Westfries Museum in Hoorn.

Uit het werkorderboek

Rozenburg hield voor elke werkorder bij wat er gemaakt werd, wie het beschilderde, wanneer het de oven in ging en wat het kostte. Dit vertelt het werkorderboek over werkorder 967.

Wat er gemaakt werd

Tegels
12 stuks

12 goedgekeurd uit de oven

Wie het beschilderde

Rossum, Jacobus Willem van Schilder in 1902
Frauenfelder, Hendrik Gezel in 1902

Schilderloon voor deze werkorder, samen: ƒ 21,05. Uitbetaald in 4 weken.

Wat het kostte

ƒ 2,35
kostprijs per stuk
  • Biscuit (de ongeschilderde vorm)ƒ 1,204%
  • Schilderloonƒ 21,0575%
  • Verf en glazurenƒ 5,2619%
  • Stoken (kolen en loon)ƒ 0,472%

Van opdracht tot oven

  1. 11 aug. 1902Werkorder ingeschreven
  2. 23 aug.Schilderloon uitbetaaldƒ 0,70
  3. 30 aug.Schilderloon uitbetaaldƒ 3,80
  4. 1 sep.Geglazuurd3 stuks
  5. 6 sep.Schilderloon uitbetaaldƒ 6,90
  6. 8 sep.Geglazuurd4 stuks
  7. 13 sep.Schilderloon uitbetaaldƒ 9,65
  8. 15 sep.Geglazuurd5 stuks
  9. Gebakken in oven 10· 12 goedgekeurd

Van opdracht tot de laatste bewerking in het boek: 35 dagen.

Bron: werkorderboek 708, deel 1, pagina 21 van de Plateelbakkerij Rozenburg, Haags Gemeentearchief (toegang 0249-01). Hoe deze gegevens tot stand kwamen ›